تبعیض نژادی در گردشگری؛ نمودها و پیامدها
دو تصویر نخست مربوط به یک جاذبه گردشگری در دوران استعماری کشورهای اروپایی است. تصویر اول
"موریس میتر" تاجر فرانسوی را درحال نمایش بومیان امریکای جنوبی در باغ وحش بین المللی پاریس فرانسه به سال 1889 نشان میدهد، و دیگری پوستر یک باغ وحش انسانی در شهر اشتوتگارت آلمان به
سال 1928 میلادی که برای جذب گردشگران و اگاهی انها از این موزه توزیع میگردید.باغ وحش انسانی نمایش انسانهای سیاه پوست، بومیان و سرخپوستان و بربرها در سده 19 و اوایل سده 20 میلادی 
در اروپا بود. تصویر سوم نیز تابلویی مبنی بر «اختصاص ساحل دریابه افراد عضو نژاد سفید»، در شهر دوربان آفریقایجنوبی را نشان میدهد که به زبانهای انگلیسی، آفریکانس و زولو در خطوط ساحلی این شهر در دوره آپارتاید نصب گردیده بود.
این چند عکس به خوبی گویای سابقه وجود تبعیض نژادی یا نژاد پرستی (Racism) در صنعت گردشگری است. اولی در بهره گیری از یک نژاد برای جذب گردشگر و کسب درآمد و دیگری تبعیض در حق بهره برداری از نواحی تفریحی عمومی. اگرچه در دنیای مدرن امروز نه از خطوط ساحلی مختص به سفید پوستان خبری است و نه از باغ وحش انسانی، اما تبعیض نژادی در گردشگری کماکان وجود دارد و در قوارههای دیگر خود را نشان میدهد. به عنوان نمونه سیاه پوستان آ،ریقایی-کارائیب هنوز در کشورهای دنیا برای سفر و گردش با مشکل رفتارهای تبعیض آمیز از طرف مردم کشورمیزبان مواجه اند. در گزاشی که پایگاه آتلانتا بلک استار در سال گذشته میلادی ارائه داد هشت کشور آلمان، روسیه، ایتالیا، اسپانیا، تایلند، چین و کره جنوبی را به عنوان بدترین مقاصد سفر برای گردشگران سیاه پوست معرفی کرد.
روی دیگر رفتارهای تبیض نژادانه و کلیشه ای، با گردشگران کشورهای خاورمیانه و مسافران مسلمان صورت میگیرد. ریشه های این تبعیض نژادی را باید در پیامدهای حملات تروریستی یازده سمتامبر و انفجار برج های دوقلو تجارت جهانی و کشته شدن بیش از 3000 نفر دانست. جایی که بر پایه گزارش افبیآی، جرایم به دلیل نفرت از مسلمانان امریکا، 1700 درصد رشد یافت که دلیل اصلیاش، ظاهر این افراد بود و اینکه آنها را به حملات تروریستی منتسب میکردند. بعد از این رویداد گردشگران مسلمان عمدتا تحت بازجوییهای غیرمتعارف و بسیار سختگیرانه در فرودگاههای کشورهای غربی قرار میگرفتند. امری که نسبت به سایر گردشگران از کشورهای دیگر دیده نمی شد و عمده این رفتارها بر پایه ظاهر افراد مانند زنان محجبه و مردهایی باریشهای بلند، یا ملیت خاص بود. اما فصل جدید رفتارهای تبعیض گرایانه نسبت به گردشگران و مسافران مسلمان و عرب خاورمیانه پس از حملات تروریستی داعش در فرانسه شکل گرفت و اتباع این کشورها شاهد رفتارهای تحقیرآمیز در سفرهای خود بودند. به عنوان نمونه در 20 نوامبر پایگاه خبری دیلی میل گزارشی از اخلال در پرواز هواپیمایی ساوتوست به دلیل مکالمه دو جوان به زبان عربی در پرواز شیکاگو به فیلادلفیا منتشر کرد و در چندین پرواز دیگر کشورهای اروپایی و آمریکا نیز گزارشهای مشابهی از رفتارهای اینچنینی روی خروجی پایگاه های خبری قرار گرفت.در گزارشهای کمیسیون اروپایی مقابله با نژادپرستی و خشونت نیز بر وجود و تایید ارتباط بین نژادپرستی و شیوههای برخورد با مردم مسلمان دیده میشود. این گزارشها بصورت عام تبعیض و نژاد پرستی در گردشگری را نشان میدهد. اما بصورت خاص برای ایرانیها میتوان به رفتارهای نژادپرستانه و تبعیض آلود مسئولین و مامورین کشورهای عرب حوزه خلیج فارس نسبت به شهروندان و گردشگران کشورمان طی سالهای اخیر اشاره کرد. اگرچه گردشگران عربی نیز در کشورمان درقبال دریافت خدمات گردشگری گاها با تبعیض روبرو میشوند.
هرچه هست اینگونه رفتارهای کلیشهای و نژادپرستانه بیش از هرچیز بر احساس داغ ننگ قومی (Stigma) نسبت به گردشگران حین سفر به کشورهایی که سابقه رفتارهای تبعیض نژادانه وجود دارد میافزاید و برتجربه گردشگران به عنوان یک سوغات از سفر اثر میگذارد. آنجا که گردشگر بجای مرور خاطرات خود از ان مقصد، به دنبال راهی برای فراموشی آن ایام است. ناگفته نماند که داغ ننگ قومی اشاره به طرد شدگیهای مبتنی بر نژاد، ملیت و مذهب دارد و میتواند در مسیر نسلها انتقال یابد و تفاوت مشخصی بین هویت اجتماعی بالفعل و هویت اجتماعی بالقوه فرد به وجود آورد.
سخن پایانی اینکه تعبیض نژادی و رفتارهای کلیشه ای نسبت به یک گروه گویا هیچگاه چه در جوامع و چه در گردشگری پایانی نخواهد داشت. علاوه براین تبعیض نژادی تنها نسبت به ملیت های بیگانه رخ نمیدهد و حتی ممکن است در یک کشور مردم نگاه تبعیض گرایانه نسبت به سایر هم میهنان خود داشته باشند. این اعمال در صنعت گردشگری به طرق گوناگون اثرات خود را در مقصدهای گردشگری خواهن گذاشت و ممکن است مقاصد گردشگری، بخشی از بازار گردشگری بین الملل را از دست بدهند و یا با افت سرمایه گذاری روبرو شود. ضمن اینکه خبرهای اینچنینی بر تغییر وجهه استباط شده و تصویر ذهنی گردشگران از مقصد نیز اثرگزار خواهد بود.
گردشگری، جهانگردی،سیر،سیاحت و سفر و... همگی دربرگیرنده پدیده ای نوین در مقیاس جهانی است. پدیده ای که پا را از مرزهای زمینی هم فرا گزاشته و امروزه در سطح فضا و خالی از جاذبه در حال رشد است. جهانگردی از عصر کلاسیک تا عصر صنعتی و از عصر مدرن تا پسامدرن، یک فعالیت بزرگ، از خانواده انسانهاست. در حالی که بشر بیش از هر زمان دیگری تشنه اوقات فراغت است، جهانگردی هر روز شکل نوینی به خود میگیرد. از گردشگری تلخ گرفته تا گردشگری ادبی و مجازی...همگی حاکی از منحصر بفرد بودن این صنعت بزرگ است. در زمانی که درآمدهای حاصل از گردشگری از هزار میلیارد دلار پا را فر میگذارد و عصر ارتباطات و فناوری و تکنولوژی زندگی بشر را با تغییرات کلانی روبرو کرده است، کمبود اطلاعات و فقدان اطلاعات، میتواند گاه یک سرزمین را به عصر بربر و توحش بازگرداند. در قرن بیست و یک که قرن گردشگری نامیده میشود بیش از پیش یک جامعه بدنبال کسب اطلاعات است. بر این اساس از همه امکانات ارتباطی در این امر استفاده مینماید. گردشگری در ایران نیز با هزاران دلیل با مشکل فقدان اطلاعات روبروست. براین اساس این وبلاگ درصدد است تا با نوشتار مطالب تخصصی در زمینه گردشگری، به دانشجویان و علاقه مندان به مطالعات گردشگری کمک نماید و بخش کوچکی از این فقدان اطلاعاتی را پوشش دهد. امید است این هدف محقف گردیده شود